Eckpunkte

Spracheigenschaften

• phonetisches Alphabet
• Herkunft der Wortstämme
  • ⅔ romanisch
  • ⅓ germanisch
  • vereinzelt slawisch, altgriechisch, hebräisch
• simple Grammatik
• mächtiges Wort·bau·system

Beispieltext

Hodiaŭ mi donas kurseton pri Esperanto kadre de KoSino en Villa Ritter. Villa Ritter estas junulara renkontejo kaj kulturcentro en Bielo.

KoSino estas ĉiujara evento de la ĥaoskomputila klubo svisa.

Regeln

• eineindeutige Abbildung zwischen Buchstabe und Laut
• Betonung immer auf der vorletzten Wortsilbe
• genau eine Silbe pro Vokal
• keine langen und kurzen Vokale

Das Alphabet

Basierend auf dem lateinischen Alphabet, aber

• kein “w” – nur “v” (Vindozo)
• kein “x” – stattdessen “ks” (Linukso)
• kein “y” – nur “i”
• “c” wie deutsches “z” (/t͡s/)
• “z” wie englisches “z” (stimmhaft)

Esperanto-spezifische Buchstaben (Diakritika)

• ŝ – wie “sch” in “schön”
• ĉ – wie “tsch” in “Tschechien”
• ĝ – wie “Dsch” in “Dschungel” (stimmhaft)
• ĵ – wie “J” in “Jounalist”
• ĥ – wie “ch” in “Bach”
• ŭ – wie “u” (Halbvokal)

Die Buchstaben “j” und “ŭ” sind sogenannte “Halbvokale”. Sie werden fast wie die Vokale “i” und “u” ausgesprochen, bilden aber keine eigenen Silben, sondern Diphthonge.

Personalpronomen

* bislang inoffiziell

Verben

Verb-Endungen

• Infinitiv: -i (esti, nomiĝi, plaĉi)
• Gegenwart: -as (estas, nomiĝas, plaĉas)
• Vergangenheit: -is (estis, nomiĝis, plaĉis)
• Zukunft: -os (estos, nomiĝos, plaĉos)
• konditional / irreal: -us (estus, nomiĝus, plaĉus)
• Wunsch / Befehl: -u (estu, nomiĝu, plaĉu)

vidi, aŭdi, ami, manĝi, trinki, drinki, …

Mi amas vin. – Ni trinkas ĉunkon. – Ili manĝas picon.

Substantive / Nomen

• -o (kongreso, kurso, lingvo, tablo, seĝo, fenestro, pomo, …)
• plural: -j (kongresoj, kursoj, lingvoj, tabloj, seĝoj, fenestroj, pomoj, …)

Adjektive

• -a (bela, granda, ruĝa, verda, kursa, dolĉa, plaĉa)
• plural: -j (belaj, grandaj, ruĝaj, verdaj, kursaj, dolĉaj, plaĉaj)

Hamburgo estas granda urbo. – Bielo estas bela.

Abgeleitete Adverbien

• -e (bele, grande, ruĝe, verde, dolĉe, plaĉe)

La kanto estas bela kaj ŝi bele kantis ĝin.

Ja/Nein Fragen

• Ĉu vi ŝatas la kongreson?
• Jes, mi ŝatas la kongreson. / Ne, mi ne ŝatas la kongreson.

Akkusativ

-n

Markiert das direkte Objekt

• Mi amas vin
• Ĉu vi ŝatas bieron?
• Ŝi manĝas dolĉajn pomojn.

Andere Anwendungen z.B. Unterscheidung zwischen Ort und Richtung

• Mi dancas en la dancejo. — Ich tanze in der Disko / im Tanzklub.
• Mi dancas en la dancejon. — Ich tanze in die Disko / in den Tanzklub.

Esperanto vermeidet Mehrdeutigkeiten

Affixe

• -eg-: granda → grandega — gorß → riesig
• mal-: granda → malgranda – groß → klein

Hamburgo estas grandega urbo. – Püttlingen estas malgranda urbo.

Die Macht der Affixe

Korrelative

Ein paar wichtige “kleine” Wörter

• kaj – ⋀ (&&)
• aŭ – ⋁ (||)
• la – bestimmter Artikel
• al – an / zu / nach / (Dativ-Objekt)
• de – von (Zugehörigkeit / Besitz / Herkunft / Sorte)
• ke – dass
• en – in
• el – aus (Herkunft, Material oder Gesamtheit)
• da – von (Mengenangabe)
• kun – mit · sen – ohne
• …

Partizipien

La pasinta KoSino okazis 2026.

La venonta KoSino okazos 2028.

KoSino estas bone organizita kaj organizata.

Lernen

• Duolingo
• lernu
• Wikipedia in Esperanto
• Online Wörterbuch (mehrsprachig)
• Online Wörterbuch

Gruppen / Vereine

• Telegram
• reddit
• StackExchange
• Mastodon instance
• Amikumu – eine App um Esperantonutzende in der Nähe zu finden
• Pasporta Servo – eine Art Couchsurfing für Esperantonutzende
• Deutsche Esperanto Bund
• Deutsche Esperanto Jugend
• Esperanto Weltbund
• Welt Esperanto Jugend

Musik (kleine Auswahl)

• Awesome Esperanto music videos
• Vinilkosmo – Music label
• Songtexte
• Eternan lumon - Jonny M - Album “Regestilo”
• Samideano - ETERNE RIMA (Tokio/Tokyo)
• Abatejo – Amon mi bezonas
• Martin kaj la talpoj - Gefratoj
• i.d.c. - La fina venk’
• i.d.c. - Tatua papili’
• i.d.c. - Berlino sen vi
• i.d.c. – La nokta stirado
• LPG - La Kosma Aventuro
• Supernova - La postrompiĝa temp’
• Gijom - La postrompiĝa temp’
• Gijom - Kortuŝa Eksces’

Videos, Podcasts etc.

• Studio
• kern.punkto – unser eigener Podcast
• Esperanto natives
• TEJO Esperanto
• UEA facila – einfache Texte vom Esperanto Weltbund

Kongresse, Treffen (kleine Auswahl)

• Esperanto Weltkongres
• Internationaler Jugend Kongress
• Esperanto Sommerschule
• Esperanto Jugend Woche (Neujahr)
• Eventa Servo – Datenbank für Kongresse und Events
• Esperanto Stuttgart

Esperanto in der Schweiz

• SES — Svisa Esperanto-Societo
• CDELI — Dokumentations-Zentrum in La Chaux-de-Fonds
• KCE
• Granda Ursino — Privatschule
• diverse lokale Klubs, Vereine, Gesellschaften

Koran dankon – Herzlichen Dank!

github.com/SES-CH/Schnupperkurs